Rain deficit in Maharashtra : महाराष्ट्रात जून महिन्याच्या अखेरीस मान्सून पोहोचला असला, तरी अनेक जिल्ह्यांमध्ये पावसाने अपेक्षेप्रमाणे हजेरी लावलेली नाही. हवामान खात्याच्या ताज्या अहवालानुसार राज्यातील २० जिल्ह्यांमध्ये rain deficit in Maharashtra नोंदवण्यात आले आहे, ज्यामुळे खरिप हंगामावर मोठे संकट निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
 |
| Rain deficit in Maharashtra 2025 |
पावसाचं प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी ?
राज्यात विदर्भ, मराठवाडा आणि उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये monsoon rainfall deficiency जाणवत आहे. विशेषतः हिंगोली, परभणी, जळगाव, वाशीम, अमरावती आणि बुलढाणा या जिल्ह्यांमध्ये पावसाची सरासरी ३० टक्क्यांपेक्षा कमी राहिल्याचे agricultural department report मध्ये नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे जमिनीत पुरेसा ओलावा नसल्यानं पेरण्या रखडल्या आहेत.
उशीरा झालेल्या पेरण्या आणि शेतकऱ्यांचं वाढतं संकट
पावसाच्या कमतरतेमुळे delayed sowing in Maharashtra ही मोठी समस्या ठरत आहे. अनेक शेतकऱ्यांनी वेळेत शेत तयार करून ठेवले असले, तरी पावसाच्या प्रतीक्षेमुळे पेरणी होऊ शकलेली नाही. काही भागांमध्ये पावसावर विश्वास ठेवून पेरणी केली असली, तरी उगम न झाल्याने बियाणं वाया गेलं आहे. परिणामी आर्थिक नुकसान आणि भविष्याच्या उत्पन्नावर धोका निर्माण झाला आहे.
शासनाचे उपाय आणि विमा योजनांचा विचार
राज्य शासन आणि कृषी विभागाकडून परिस्थितीवर लक्ष ठेवण्यात येत आहे. Crop insurance scheme अंतर्गत शेतकऱ्यांना मदतीचा आश्वासक आधार देण्यात येत आहे. मात्र त्यासाठी वेळेवर अहवाल, पंचनामे आणि विमा कंपनीकडून प्रक्रिया वेळेत होणं आवश्यक आहे. शेतकऱ्यांनी देखील आवश्यक कागदपत्रे व माहिती वेळेवर पूर्ण ठेवावी, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
पुढील पावसावर सगळं काही अवलंबून
हवामान खात्याच्या पुढील अंदाजानुसार काही भागांमध्ये लवकरच पावसाचा जोर वाढू शकतो. मात्र हा पाऊस खरिपासाठी उपयुक्त आणि वेळेत होतो की नाही, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरेल. जर स्थिती अशीच राहिली, तर Kharif crop crisis आणखी तीव्र होऊ शकतो. त्यामुळे drought risk in Maharashtra वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
मान्सूनमध्ये सातत्य नसल्यामुळे शेतकऱ्यांपुढे आव्हानांचं नवं वळण उभं राहिलं आहे. या संकटावर मात करण्यासाठी शाश्वत शेती, पाणीसाठवणूक, आणि बदलत्या हवामानाशी जुळवून घेणारी पीक निवड यासारख्या उपायांची नितांत आवश्यकता आहे.